Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Nafaka miktarı; tarafların gelir ve mali durumu, kusur oranı, çocuğun ihtiyaçları ve tarafların yaşam standardı dikkate alınarak hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir. Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası olmak üzere dört tür vardır. Şartlar değişirse nafakanın artırılması veya azaltılması talep edilebilir.
Nafaka, aile hukukunda bir kişinin bakım veya geçim ihtiyacının başka bir kişi tarafından karşılanmasıdır. Türk Medeni Kanunu farklı durumlar için farklı nafaka türleri öngörür ve miktar her olayda hâkimin takdiriyle, hakkaniyete göre belirlenir.
Nafaka Türleri
| Nafaka Türü | Kim İçin | Ne Zaman |
|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Eş ve/veya çocuk | Dava süresince (geçici) |
| İştirak nafakası | Müşterek çocuk | Boşanma sonrası, çocuk reşit olana dek |
| Yoksulluk nafakası | Daha az kusurlu eş | Boşanma sonrası |
| Yardım nafakası | Altsoy/üstsoy/kardeş | Yoksulluğa düşme halinde |
Nafaka Miktarı Neye Göre Belirlenir?
Hâkim, miktarı belirlerken şu ölçütleri birlikte değerlendirir:
- Nafaka yükümlüsünün geliri, malvarlığı ve ödeme gücü,
- Nafaka alacaklısının ihtiyaçları ve gelir durumu,
- Tarafların kusur oranları (özellikle yoksulluk nafakasında),
- Çocuğun yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları (iştirak nafakasında),
- Evlilik süresince sürdürülen yaşam standardı,
- Ekonomik koşullar ve hakkaniyet.
Amaç, nafaka alacaklısını zenginleştirmek değil, ihtiyaçlarını makul ölçüde karşılamaktır.
Yoksulluk Nafakası Süresiz Midir?
Yoksulluk nafakası, kural olarak süresiz olarak bağlanır (TMK m.175). Ancak nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya ölümü halinde nafaka kaldırılır. Şartların değişmesi durumunda azaltılması da talep edilebilir.
İştirak Nafakası Ne Zamana Kadar Ödenir?
İştirak nafakası, çocuk ergin (18 yaşında) olana kadar ödenir. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa, eğitim süresince (yükseköğrenim dahil) nafaka devam edebilir. Velayet kendisinde olmayan taraf, çocuğun giderlerine mali gücü oranında katılır.
Nafakanın Artırılması veya Azaltılması
Ekonomik koşullar veya tarafların durumu değiştiğinde, mevcut nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması için ayrı bir dava açılabilir (TMK m.176). Enflasyon nedeniyle nafakaya her yıl otomatik artış (ÜFE/TÜFE oranında) da hükmedilebilir.
Ne Yapmalısınız?
Nafaka talepleri, boşanma davasının en çok uyuşmazlık çıkan konularından biridir. Doğru tür ve makul miktarın talep edilmesi için bir Ankara boşanma avukatı ile çalışmanız önerilir. Boşanma davasının ne kadar sürdüğünü de inceleyebilir, somut durumunuz için bize ulaşabilirsiniz.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m.169 Tedbir nafakası — dava süresince eş ve çocuklar için geçici önlem.
- TMK m.175 Yoksulluk nafakası — boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, daha az kusurlu eşe süresiz nafaka.
- TMK m.176 Nafakanın ödenme biçimi, artırılması, azaltılması veya kaldırılması.
- TMK m.182 / m.329 İştirak nafakası — velayeti üstlenmeyen tarafın çocuğun giderlerine katılımı.
- TMK m.364 Yardım nafakası — yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşlere.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları vardır; hak kaybı yaşamamak için işleminizi yapmadan önce mutlaka bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Av. Çağlar Aydın
Ankara Barosu'na kayıtlı avukat. Ankara merkezli olarak ceza, aile/boşanma, iş, gayrimenkul ve miras hukuku başta olmak üzere geniş bir alanda avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
Hakkında daha fazla bilgi